zondag 12 november 2017

Daughter of Dawn

Via +Netflix België/Belgique, Nederland en Luxemburg heb ik een film uit de wel heel oude doos kunnen kijken, The Daughter of Dawn (1920) een stomme (zonder geluid dus) zwart/wit film (met sepia lens) over de avonturen van de Kiowa en Comanche. De film begon wat langzaam, maar werd uiteindelijk behoorlijk dramatisch en aangrijpend. 

Een ingekleurde poster

Deze film is gemaakt in 1919 en 1920 in een periode dat men in de VS het leven van de Native Americans in beeld wilde brengen. Dus dit is meer een soort documentaire en drama tegelijk. Het geeft het dagelijks leven van de Kiowa en Comanche goed weer, maar er zit ook een dramatisch verhaal onder.
De film is in 1920 op slechts een paar plekken vertoond, maar verdween toen. Lang heeft men gedacht dat het een verdwenen film was, maar in 2012 is hij hervonden, gerestaureerd en onder andere via +Netflix verspreid onder de mensen. 

Spoilers
Het verhaal opent met The Daughter of Dawn, dochter van het stamhoofd van de Kiowa. Zij heeft twee aanbidders, White Eagle een eenvoudige jager en krijger van de stam. En Black Wolf, een rijk lid van de stam, die haar vader veel ponies voor haar zou kunnen geven. Met The Daughter of Dawn als vrouw, zou hij ook stamhoofd kunnen worden. En de vrouw Red Wing is weer verliefd op Black Wolf.
Ondertussen is White Eagle hard aan het werk en hij ziet een kudde buffels, waar de Kiowa op zouden kunnen jagen en de hele stam kunnen voorzien van eten.

Het conflict tussen White Eagle en Black Wolf om de affectie van The Daughter of Dawn loopt steeds hoger op. Het stamhoofd besluit dat beide mannen moeten laten zien wie de dapperste is door van een rots te springen. White Eagle doet dat zonder aarzelen, maar raakt gewond. Maar Black Wolf springt alleen maar naar een lagere richel. Iedereen ziet nu wat voor een lafaard hij is. Overladen met schande moet Black Wolf de stam verlaten en Red Wing gaat met hem mee.

De Kiowa maken jacht op de buffels, zoals eerder gespot door White Eagle. Maar Black Wing voegt zich bij de naburige en vijandige Comanche. Hij verraadt aan hen de locatie van de Kiowa en vertelt hen ook dat alle mannen aan het jagen zijn. De Comanche plegen een overval op de Kiowa en ontvoeren onder andere The Daughter of Dawn. Een dappere jonge Kiowa weet te vluchten en de Kiowa mannen terug te roepen van de jacht.
De Kiowa voeren onmiddellijk een tegenaanval uit op de Comanche en weten The Daughter of Dawn te bevrijden. Het komt tot een strijd tussen White Eagle en Black Wolf en Black Wolf sterft onder de handen van White Eagle.

Wanneer de strijd gestreden is, treft Red Wing het lichaam van Black Wolf, de man die haar nooit zag staan. Uit verdriet om zijn dood, pleegt zij ook zelfmoord.

Ondertussen trouwen White Eagle en The Daughter of Dawn. Alles loopt goed af.

Het verhaal kwam wat langzaam op gang, maar toen eenmaal de strijd tussen White Eagle en Black Wolf openbaar werd, ging het tempo en de spanning van de film flink omhoog.
De film is geschoten in zwart/wit, maar met een fikse sepia kleurspoeling. Omdat er weinig met kleur gedaan kan worden, wordt er met de vorm van de camera gespeeld. Wanneer we scenes van dichtbij zien, vullen zij het hele beeld. Maar wanneer we scenes van veraf zien (buffels gespot in de verte, mensen die elkaar bespioneren), wordt de focus een kleine cirkel.
De acteurs zijn allemaal Kiowa of Comanche en zij namen hun eigen kleding en spullen mee naar de filmset. Authentieker wordt het natuurlijk niet. Een van de onderdelen uit de film, is de Tipi with Battle Pictures, die nu in een museum staat. Verder voeren de acteurs ook dansen op en wordt een buffeljacht gefilmd. Hiermee houdt de film het midden tussen een documentaire en een drama.

Deze film is zeker het kijken waard. Het acteer- en camerawerk doen erg gedateerd aan. Maar het verhaal is spannend, de aankleding zeer authentiek en het is een bijzonder inkijkje in een tijdperk dat inmiddels verdwenen is. 

zaterdag 11 november 2017

Pendragon LII - De val van Bretagne

Na de aflevering van de vorige keer, waarbij tijdens de Slag bij Badon Hill de fine fleur van de Saksen over de kling werd gejaagd en ook een groot deel van de Britse troepen gedood werd, is het nu tijd voor iets meer rust en regelmaat.

Caulas, Earl van Salisbury
Edward van Burcombe
Gerben van Berwick St. James (Afwezig)
Ignaeus van Broughton (Afwezig)
Morgaine van Cornwall

Vroege lente, Sarum

Caulas, Earl van Salisbury en Devon zit in zijn grote zaal in zijn kasteel van Sarum. Via zijn minstreeltroupe komt het nieuws tot hem dat Klein Brittannië inderdaad is gevallen onder de zwaarden van Koning Claudas van de Franken, waar zijn schoonvader en oom al bang voor waren.  Ban en Bohort zijn waarschijnlijk gedood en van hun vrouwen, Koninginnen Elaine en Evaine is ook niets meer vernomen. Hun zonen, Lancelot, Lionel en Bohort de Jongere, zijn waarschijnlijk ook jammerlijk omgekomen.

Dit zet Caulas aan het denken. Hij is de 60 inmiddels gepasseerd. Hoewel zijn dochter Hoge Koningin van Brittannië is en hij zelf is opgeklommen van genegeerde bastaardzoon naar Earl over Devon en Salisbury, is altijd nog meer te veroveren. Voor zijn kinderen natuurlijk... Hij is een tijd getrouwd geweest met Dahut, dochter van Ban van Benoic. En hoewel zij in 515 is overleden, heeft ze hem toch vier kinderen geschonken. De oudste, Conan, is inmiddels 8 en is nog de enige die een claim kan leggen op de troon van Benoic en Bretagne...

Ban de Ganis
Koning van Benwick
Bohort de Ganis
Koning van Bretagne






















Zaterdag 3 juni 519, Pinksteren, Londen

Koning Arthur heeft zijn hof bijeengeroepen in Londen om terug te blikken op de overwinning op de Saksen. Hij geeft zijn trouwe onderdanen de vrijgekomen gebieden van de Saksen als Leen. 
Sir Caulas wordt nu Duke van Salisbury en Earl van Wessex. Hij blijft Earl van Devon. Hiermee is hij zeer in zijn nopjes. 
Sir Edward krijgt een aantal lenen in Kent, omdat zijn vader daar ook een aantal lenen had en tenslotte getrouwd was met een Saksische prinses, Inga van Kent (met de grote vlechten). Hij wordt heer van Otford, Sevenoaks, Wrotham Heath en Maidstone

Sir Caulas  verzoekt zijn Koning of hij naar Bretagne mag gaan om daar strijd te leveren tegen Koning Claudas en zijn Franken, om de levens van zijn Schoonvader en Oom te wreken en de troon van Benwick en Bretagne veilig te stellen voor zijn zoon Conan. Met enige pijn in het hart geeft Arthur daarvoor toestemming. Hij voelt zich schuldig over het feit dat hij Ban en Bohort vorig jaar niet bij kon staan. En dit jaar zijn de Ieren en de Picten een alliantie aangegaan om het koninkrijk van Strathclyde aan te vallen. de stad Alclud wordt belegerd en hij moet zijn geallieerde Koningen bijstaan. 

Kasteel van Alclud

Zoals vorig jaar is beloofd, huwt Morgaine, Hertogin van Cornwall met Accolon, zoon van Uriëns van Noord-Wales. Dit is een volledig Pagan huwelijk, aangezien zowel Morgaine als Accolon overtuigde Pagans zijn. Dus dit huwelijk vindt plaats in de open lucht en er worden dieren geslacht om de zegen van de goden af te smeken. Arthur en zijn meer christelijke hovelingen voelen zich hier maar wat ongemakkelijk bij.

Daarna volgt er natuurlijk een feestmaal. Morgaine drinkt daar wel erg veel van de wijn en wordt uiteindelijk lallend naar haar huwelijksbed gebracht. Daar zullen haar niet veel verassingen te wachten staan, aangezien zij al eerder getrouwd is geweest (met Koning Nanteleod in 504, tot aan zijn dood) en zij nog een kind heeft gekregen van Brikus van Steeple Langford (in 510) en van een onbekende vader (in 512). 

Ondertussen gaat Sir Edward naar buiten. Terwijl hij gehoor geeft aan de roep van de natuur bij de latrines hoort hij mensen praten. Ze hebben een noordelijk accent. 
"Nu heeft hij kinderen, zo makkelijk is het niet."
"De kinderen zijn nog klein, die kunnen overal aan dood gaan..."

Ondertussen hoort ook Caulas een stel hofdames roddelen.
"De Koningin is erg ongelukkig nu de Koning geen aandacht meer voor haar heeft..."
"Wat gaat ze daaraan doen, het is niet alsof ze hem kan verlaten"
Hij is bang dat Clare haar huwelijk zal verlaten. Dat zal nog een schandaal opleveren. Dat moet voorkomen worden.

De volgende morgen

Sir Caulas wil dat iemand Hoge Koningin Clare in de gaten houdt. Koste wat kost moet voorkomen worden dat zij Hoge Koning Arthur verlaat of zelfs vertrekt met een andere ridder. Zeker nu het hof overspoelt is met charmante ridders uit Bretagne met hun exotische accent!
Hij zou natuurlijk Pellogres kunnen vragen om een oogje in het zeil te houden. Dit is zijn oudste zoon en hij heeft een eed gezworen om de koningin te beschermen. Maar Caulas vertrouwt hem niet. Caulas vertrouwt eigenlijk niemand. Dan benadert hij een van de andere ridders die gezworen hebben de Hoge Koningin te beschermen. Maar deze laat merken dat zijn eed aan de Koningin was en niet aan haar vader. 
Uit frustratie betaalt Sir Caulas dan maar een paar spionnen om de Hoge Koningin in de gaten te houden en aan hem te rapporteren over haar daden. 

Sir Edward maakt zich ook zorgen om wat hij gehoord heeft. Zijn mensen bezig met het voorbereiden van een aanslag op Hoge Koning Arthur en zijn kinderen? Wie zouden daar baat bij hebben. De kinderen van Morgaine (zijn zus) of Morgawse (zijn tante) zouden natuurlijk vooraan staan in de opvolging, wanneer Arthur zonder nageslacht zou sterven. 
Aan de andere kant, dank zij Hoge Koning Arthur is de Saksische helft van zijn familie nu dood of op de vlucht. Hoeveel trouw is hij werkelijk verschuldigd aan Arthur? Zijn vader riep tenslotte de Rebellie van Salisbury uit. Zal Edward in de voetsporen van zijn vader treden?

Zomer 519, Naar Brest

Sir Caulas roept zijn mannen op en scheept in, op weg naar Brest. Sir Edward gaat mee, maar ook Morgaine en haar kersverse echtgenoot Accolon hebben zich ingescheept. En hoewel Sir Caulas om verschillende redenen niet veel van Morgaine moet hebben (opgevoed door Benno van Steeple Langford, een Vrouwe van het Meer en een Pendragon), kan hij haar niet weigeren.

Brest

Eenmaal geland in Bretagne, worden Caulas en de zijnen al snel tegengehouden door een legermacht van Franken. Er wordt meteen gevochten. Maar deze Franken zijn nauwelijks een partij voor de ridders. Wel zijn zij erg goed gekleed. Ongetwijfeld buit, geroofd van goede Bretonse families.

Sir Caulas ziet al snel in dat de bevrijding van Bretagne wel eens een ingewikkelde aangelegenheid zou kunnen worden. 


zaterdag 4 november 2017

Helemaal niets is meer heilig...

Na Jimmy Savile, Marion Zimmer BradleyBill Cosby en Aung San Suu Kyi zou ik er toch aan gewend moeten zijn dat mensen die ik waardeer om wat ze kunnen, niet zo zuiver op de graat zijn. Maar nu is dan ook Kevin Spacey van zijn voetstuk gevallen.

Se7en
Kevin Spacey heb ik altijd een briljant acteur gevonden, sinds ik hem voor het eerst zag in de film Se7en. Die film keek ik met mijn tante en zus op een leeftijd dat ik er echt nog te jong voor was. Later zag ik ook nog The Usual Suspects, L. A. Confidential, The Negotiator, waar hij zich staande hield tegenover Samuel L. Jackson, American Beauty, K-Pax, Moon, waarin hij maar een beperkte rol heeft en natuurlijk Baby Driver.
En ik vond hem goed, hij wist zijn rollen en daarmee de film altijd naar een hoger plan te tillen.

En nu zijn, in het kielzog van de #Metoo campagne, verschillende mannen naar voren gekomen die vertellen over hoe zij zijn lastiggevallen of aangerand door Kevin Spacey. Zij waren veel jonger dan hij of van hem afhankelijk voor hun werk en durfden zich niet te verweren.

Blech.

Mensen, hoe moeilijk is het nou om van (minderjarige) mensen af te blijven, wanneer ze niet willen dat je aan ze zit? En in het geval van minderjarige mensen, helemaal vanaf blijven. Hopelijk zal het succes van de #Metoo campagne er toe leiden dat nog meer mensen zullen durven praten over hun ervaringen met seksueel geweld en dit nou eindelijk eens stopt.

Verdikkie. Nadat ik weet kreeg van het seksuele misbruik dat Marion Zimmer Bradley mogelijk heeft gemaakt en zelf gepleegd heeft, heb ik al haar boeken weggedaan. Nu ook maar geen Kevin Spacey meer. Het kan niet meer. +Netflix is dat met me eens trouwens. Zij hebben hun uiterst succesvolle serie House of Cards voorlopig stilgelegd. Dat zal ook pijn gedaan hebben, aangezien die serie het eigen werk van Netflix op de kaart heeft gezet.


Kevin Spacey op de Wiki, met een tijdlijn van de beschuldigingen


 

zondag 29 oktober 2017

Equal Rites

Voor deze maand her-lees ik Equal Rites van Terry Pratchett. Terry Pratchett (1948 - 2015) was een schrijver van humoristische fantasy boeken, met name over de Schijfwereld (Discworld), hoewel hij ook heeft (mee)geschreven aan andere boeken en series, zoals Good Omens met +Neil Gaiman en de boeken van Johnny en zijn vrienden en de Nomes in de Bromeliad. Helaas is hij een paar jaar geleden overleden. Hij wordt gemist.

Equal Rites

Equal Rites kwam uit in 1987 (toen was ik 10). In 1992 kwam de Nederlandse vertaling beschikbaar. Ik weet dat ik het boek uit de +de Bibliotheek Eemland heb geleend. Dus ik zal het niet eerder dan 1993 gelezen hebben (ik was waarschijnlijk een jaar of 14, 15).

Indruk toen

Ik weet nog dat ik het toen een vreselijk grappig boek vond. Ik had de eerdere boeken van Terry Pratchett over de Schijfwereld ook al gelezen (The Colour of Magic en The Light Fantastic), maar die hingen nog wel erg van losse grappen aan elkaar. In dit boek wist hij voor het eerst wat meer zijn eigen weg te vinden. 

Spoilers

Het boek heeft geen indeling in hoofdstukken, maar ik zal voor de volledigheid toch maar iets van een indeling hanteren. 

Introductie
De schijfwereld wordt kort geïntroduceerd en dan een tovenaar, Drum Billet. Deze man is stervende en is onderweg naar een klein dorpje, om daar zijn staf over te dragen aan een achtste zoon van een achtste zoon, een potentiële tovenaar, zodat deze een extra start in het leven krijgt. Wanneer Drum Billet arriveert, wordt het kind net geboren. De stervende tovenaar draagt zijn staf over en dan blijkt dat het kind geen jongen is, maar een meisje. Meisjes worden geen tovenaars, meisjes worden heksen.

De jonge jaren van Eskarina
Eskarina groeit op en vertoont weinig uitingen van magie. De toverstaf waakt over haar. En Granny Weatherwax, de lokale heks en vroedvrouw houdt haar in de gaten. Alles lijkt normaal. Alleen wanneer Eskarina in gevaar is, komt de staf in actie. Maar als Eskarina ouder wordt, gebeurt het vaker en extremer. Eerst komt ze onder begeleiding van Granny Weatherwax, als een leerling-heks. Maar ook zij kan de ontwikkeling van Eskarina niet goed begeleiden. Met veel tegenzin besluit Granny Weatherwax om Eskarina naar de Gesloten Universiteit te brengen, waar alle tovenaars samenkomen en hun opleiding krijgen.

Op de Gesloten Universiteit
Tijdens de reis naar de Gesloten Universiteit, raken Eskarina en Granny Weatherwax elkaar kwijt en Eskarina reist alleen. Ze leert Simon kennen, een wat oudere leerling-tovenaar, die ook op weg is naar de Gesloten Universiteit. Tijdens deze reis manifesteert de magie van Eskarina zich veel duidelijker. Ze leert ook dat ze als vrouw de Gesloten Univeristeit niet in zal komen om onderwijs te ontvangen. En ze krijgt te maken met de Dungeon Dimension, waar gruwelijke wezens wonen die aangetrokken zijn tot magie.
Eskarina komt inderdaad de Gesloten Universiteit niet in, maar Granny Weatherwax regelt een baantje als dienstmeid, de Gesloten Universiteit moet tenslotte schoongemaakt worden, door vrouwen. En zo pikt Eskarina wel het een en ander op over magie. En zij komt ook Simon weer tegen.
Simon denkt veel na over de aard van het universum en is daar erg goed. Maar zo trekt hij ook de aandacht van de Dungeon Dimensions en de monsters die daar wonen. Uiteindelijk gaat dat natuurlijk mis en worden zowel Simon als Eskarina de Dungeon Dimensions ingesleurd.
Granny Weatherwax realiseert zich dat Eskarina haar krachten niet volledig kan gebruiken, zonder dat ze erkend is al tovenaar door de de Gesloten Univeristeit. Wanneer dit eenmaal gebeurd is, zijn Simon en Eskarina in staat om te ontsnappen aan de Dungeon Dimensions.

Afloop
Eskarina en Simon proberen hun eigen weg te vinden in magie en het gebruik ervan door vrouwen en mannen. En Granny Weatherwax en het hoofd van de Gesloten Universiteit komen ook nader tot elkaar.

Indruk nu

Het is nog steeds een goed boek. Duidelijk een van de eerdere boeken uit de Schijfwereld-serie. Granny Weatherwax werd later een belangrijk karakter in de serie en ze is hier duidelijk nog wat ongevormd. Ze is een vrij beperkte dorpsheks, waar ze later eigenhandig het koninkrijk Lancre lijkt te besturen. 
Verder spelen de Dungeon Dimensions nog een grote rol, die in latere boeken ook minder wordt. En ik moet zeggen, ik was vergeten hoe beklemmend deze Cthulhu-esque invloeden waren in het eerdere werk van Pratchett. 
En tot slot de feministische thema's in dit boek, geschreven door een man. Daar lijkt nogal wat verwarring over te zijn geweest. In 1987 was Terry Pratchett nog niet zo bekend als hij nu is en kennelijk hebben een hoop mensen lange tijd gedacht dat hij, op basis van dit boek, wel een vrouw moest zijn
Het boek gaat over een jong meisje, dat wil doorbreken in een mannenwereld en zij heeft nog de meeste moeite met het doorbreken van vooroordelen, dan met het daadwerkelijke werk dat zij moet verrichten. En Eskarina wordt niet alleen tegengewerkt door mannen, die niet begrijpen waarom zij niet voor vrouwelijke carriere-opties gaat als huisvrouw. Maar ook door andere vrouwen, Granny Weatherwax is er in eerste instantie geen voorstander van dat Eskarina voor bij de grenzen van vrouwenrollen gaat en probeert haar vast te houden in dat wat Granny Weatherwax zelf kent. Het kleine dorp in het Ramtopgebergte en hekserij moeten genoeg zijn voor Eskarina. 
Er vindt ook nog een magisch duel plaats tussen Granny Weatherwax en Archchancellor Cutangle. Hierbij gaat Cutangle iedere keer voor verschijningen die groot, actief en machtig zijn. Terwijl Granny Weatherwax hem in de hand probeert te houden met nederige manieren om zijn macht in toom te houden. Hun gevecht eindigt in remise, wanneer elders in het gebouw zaken uit de hand lopen. 
En kijk tenslotte nog eens goed naar de kaft van dit boek. Door de manier waarop Eskarina haar staf vasthoudt, lijkt ze net een jongetje. En het hele boek gaat natuurlijk over de gender-categorie waar Eskarina in wil vallen. Uiteindelijk kiest ze beide.  

vrijdag 13 oktober 2017

Sound and fury, signifying nothing

Vorige week keek ik via +Netflix België/Belgique, Nederland en Luxemburg een verfilming van toneelstuk van Shakespeare, Macbeth. Deze versie was uit 2015 en met Michael Fassbender en Marion Cotillard. Michael Fassbender kennen we als de jonge Magneto uit de X Men films, maar ook uit films als de Alien - vervolgen en de briljante film Shame, waarin hij seksverslaafd is. Marion Cotillard is een Franse actrice maar zat ook in een paar Amerikaanse films, zoals The Dark Knight Rises en Inception.

Macbeth

Het plot zal nauwelijks nog een verrassing zijn. Macbeth is een Thane voor Koning Duncan. Na afloop van een Slag tegen een Noors leger komt Macbeth, samen met zijn vriend Banquo een stel heksen tegen. De heksen herkennen Macbeth als de Thane van Glamis, maar voorspellen ook dat hij Thane of Cawdor zal zijn en daarna Koning. Voor Banquo voorspellen ze dat hij geen koning zal worden, maar zijn zonen wel. 

Double double toil and trouble

Even later krijgt Macbeth bericht dat hij ook Thane van Cawdor is geworden, als dank voor zijn dapperheid in de strijd. En dan wordt zijn ambitie aangewakkerd. Als de heksen gelijk hebben, kan hij ook Koning worden. In plaats van Duncan, de huidige koning en een soort neef. Maar Macbeth besluit om zijn ambitie in de ijskast te zetten. Als hij Koning kan worden, kan dat zonder zijn invloed. 
Maar de ambitie van zijn vrouw, Lady Macbeth is ook ontwaakt. Zij zet haar man aan tot moord op zijn familielid en Koning, terwijl hij onder hun dak verblijft. Zij zet hem er toe aan Koning te worden en alle mogelijke concurrentie uit de weg te ruimen. Banquo wordt vermoord en Macduff leidt de strijd tegen Macbeth. 

Het gelukkige echtpaar

Schuldgevoel over de opeenstapelende moorden maken Macbeth en zijn vrouw steeds gekker en zij gedragen zich steeds vreemder. Uiteindelijk pleegt Lady Macbeth zelfmoord en sterft Macbeth in de strijd tegen Macduff. 

Deze film was buitengewoon bruut. De film opent met de begrafenis van het kind van Macbeth en zijn vrouw, een lief jongetje dat het gewoon niet gered heeft.De zet meteen als een sombere sfeer neer en schetst meteen ook de wanhoop die Macbeth en zijn vrouw later ervaren. Alles wat zij doen is voor niets, want zij hebben geen erfgenaam. Banquo's kinderen zullen profiteren van wat Macbeth allemaal uitspoot. 
Dan is er een gevecht tegen de Noren. Dit is ook behoorlijk bloederig en mensen moeten flink doorhakken om elkaar dood te krijgen. De offers die Macbeth en zijn mannen brengen zijn enorm, voor een oude koning, die zelf geen ontberingen lijdt en alleen de vruchten plukt van wat Macbeth en zijn mannen voor hem doen. Dat maakt zijn ambitie ook wat begrijpelijker. Als je een groot deel van de tijd door modder en bloed moet waden voor je werk, wil je in je vrije tijd ook wel koning zijn. 
Ook het doden van Koning Duncan later, en de dood van de familie van Macduff is allemaal behoorlijk bruut en bloederig. 

Wanneer dat gecombineerd wordt met prachtige plaatjes van het ruige Schotse landschap, geschoten op een manier waarop één kleur overheerst op een bijzondere verwassen manier, dan leg ik al snel het verband met een andere film over een brute krijgt in Schotland, namelijk Valhalla Rising. De deprimerende muziek hielp ook mee. 

Indrukwekkend Schots landschap

Deze verfilming van Macbeth was zeker een interessante. De oude teksten van Shakespeare werden aangehouden en er was duidelijk veel moeite gedaan om historisch zo accuraat mogelijk te zijn. Zeker het kijken waard.

Naar aanleiding hiervan ben ik eens in wat Macbeth verfilmingen gedoken. Een van de bekendste is natuurlijk de bloederige versie van Roman Polanski, die ik jaren geleden met vrienden eens keek. Deze is gemaakt kort na de verschrikkelijke dood van Sharon Tate.
Maar een andere klinkt ook heel interessant. Het verhaal van tomeloze ambitie die leidt tot een gruwelijk einde is natuurlijk eentje die weerklinkt in veel verschillende tijden en culturen. En Welcome Msomi heeft toneelstuk UMabatha gemaakt, en daarmee het verhaal verplaatst naar het Zulu Koninkrijk. Omdat ik een tijdje geleden ook Shaka Zulu weer heb gezien, waar de tomeloze ambitie van miskende Koningszoon Shaka Zulu toe weidverspreide ellende leidt, ben ik hierin ook wel geïnteresseerd. Ik heb nog geen registratie van het toneelstuk kunnen vinden helaas, alleen een kort reclame filmpje.